ความเชี่ยวชาญของธุรกิจ และพลังความร่วมมือ เพื่อน้ำสะอาดในชุมชน

ตลาดสดเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตคนไทยมาอย่างยาวนาน เป็นหัวใจของชุมชนเมืองที่ผู้คนหลากหลายมาพบปะ จับจ่ายใช้สอย แลกเปลี่ยนความสัมพันธ์ในชีวิตประจำวัน ภายในตลาดสดมีการจำหน่ายสินค้าอย่างหลากหลาย ตั้งแต่อาหารสด อาหารปรุงสำเร็จ ไปจนถึงของใช้ในครัวเรือน ซึ่งล้วนต้องอาศัยการบริหารจัดการพื้นที่ ระบบสาธารณูปโภค สุขาภิบาล และสิ่งแวดล้อมอย่างรอบด้าน เพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบต่อชุมชนโดยรอบ หนึ่งในประเด็นสำคัญคือการจัดการน้ำที่ผ่านการใช้งานภายในตลาด ให้ได้รับการบำบัดอย่างเป็นระบบก่อนปล่อยลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ ในปัจจุบัน กรุงเทพมหานครมีทั้งตลาดที่เปิดใหม่ซึ่งต้องออกแบบระบบให้ถูกต้องตามกฎหมายตั้งแต่ต้น และตลาดเก่าที่ก่อสร้างมาก่อนยุคของกฎหมายและมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมจะชัดเจน
เมื่อการเติบโตของตลาดสดไม่สอดคล้องกับการพัฒนาระบบสุขาภิบาลและการจัดการน้ำเสียที่เหมาะสม ปัญหาจึงค่อย ๆ สะสม ทั้งน้ำท่วมขัง กลิ่นรบกวน และการปนเปื้อนที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน นี่จึงกลายเป็นความท้าทายสำคัญของการบริหารจัดการตลาดสดในเมืองใหญ่ ที่ต้องหาสมดุลระหว่างการดำรงอยู่ของวิถีชุมชนกับการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
ตลาดสด กับ ความท้าทายด้านการจัดการน้ำเสีย
ตลาดสายเนตร เป็นหนึ่งในตลาดสดที่ตั้งอยู่คู่กับชุมชนคู้บอนมาอย่างยาวนานกว่า 45 ปี เป็นแหล่งค้าขายของคนในพื้นที่เขตรามอินทรา ท่าแร้ง และบางกะปิ แม้ตลาดจะมีการจัดการมาอย่างต่อเนื่อง แต่ด้วยความเป็นตลาดเก่า ระบบบำบัดน้ำเสียเดิมยังไม่เพียงพอต่อปริมาณการใช้งาน ส่งผลให้เกิดปัญหาน้ำเสีย กลิ่น และน้ำท่วมขังในช่วงฝนตก ซึ่งกระทบทั้งผู้ค้า ลูกค้า และผู้อยู่อาศัยโดยรอบ
ผู้ค้าภายในตลาดสะท้อนถึงสถานการณ์ในอดีตว่า ตลาดเป็นศูนย์รวมของคนจำนวนมาก มีร้านค้าหลากหลายประเภท แต่ก่อนหน้านี้ไม่มีระบบบำบัดน้ำเสียที่เหมาะสม ทำให้น้ำเสียมีกลิ่น และในบางช่วงต้องเผชิญกับปัญหาน้ำท่วมจนไม่สามารถค้าขายได้ตามปกติ ลูกค้าหลีกเลี่ยงการเข้ามาใช้บริการ ส่งผลต่อรายได้ของผู้ค้าโดยตรง
“ตลาดเราเป็นศูนย์รวมของประชาชนทั่วไป ทุกกลุ่มมาที่นี่ทั้งคนในพื้นที่เขตรามอินทรา เขตท่าแร้ง เขตบางกะปิ ตลาดตั้งมา 45 ปี ตั้งแต่ พ.ศ. 2523 เป็นตลาดใหญ่ที่มีขายทุกอย่าง ซึ่งก่อนหน้านี้เราไม่มีบ่อบำบัดน้ำเสีย มันก็เป็นตามสภาพของตลาดเก่าแก่ที่อยู่มานาน พอนานเข้าก็ส่งให้น้ำเสียมีกลิ่นเหม็น” คุณบัวผัน ไปนา ผู้จัดการตลาดสายเนตร เล่าถึงการดำเนินงานของตลาดสายเนตรในอดีตจนถึงปัจจุบัน

หลายกรณี ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากความตั้งใจหรือการละเลยของเจ้าของตลาด แต่เกิดจากการขาดองค์ความรู้ แนวทางแก้ไขที่เหมาะสม และผู้เชี่ยวชาญที่จะเข้ามาช่วยดูแลอย่างเป็นระบบ บริษัท พรีเมียร์ โพรดักส์ จำกัด (มหาชน) จึงได้นำความเชี่ยวชาญด้านการบริหารจัดการน้ำและระบบบำบัดน้ำเสีย เข้ามาร่วมแก้ไขปัญหาผ่านโครงการ “ตลาดสีขาว”

การใช้ความเชี่ยวชาญด้านการจัดการน้ำ เข้ามาแก้ปัญหาชุมชน
คุณธิติพัทธ์ อดิลักษณ์ธราดล ประธานกรรมการบริหาร บริษัท พรีเมียร์ โพรดักส์ จำกัด (มหาชน) เล่าถึงวิสัยทัศน์ของบริษัทว่า “ทรัพยากรน้ำ เป็นทรัพยากรที่มีค่าต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ ทั้งในแง่ของปริมาณที่ต้องเพียงพอ และคุณภาพที่ต้องได้มาตรฐาน ในการดำเนินธุรกิจของเรา เราให้ความสำคัญกับความยั่งยืนที่คำนึงถึงทุกมิติ ทั้งธุรกิจ พนักงาน และสังคม ดังนั้นผู้มีส่วนได้เสียตลอดทั้งห่วงโซ่ธุรกิจจึงต้องได้รับการดูแลไปพร้อมกัน และในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ปัจจุบันปัญหาน้ำเสียมีที่มาจากหลายแหล่ง หนึ่งในนั้น คือ น้ำเสียจากตลาดสด เมื่อเรามองเห็นว่าตลาดสดเป็นหนึ่งในปัญหาที่ทุกฝ่ายต้องช่วยกันแก้ไข เราจึงเริ่มพัฒนาสร้างความร่วมมือจากผู้มีส่วนได้เสียในทุกภาคส่วน เพื่อร่วมกันผลักดันให้เกิดการจัดการน้ำเสีย และการดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม นำไปสู่ความยั่งยืนในระยะยาว”
คุณฉันท์ชนิต เอกดิลก หัวหน้าฝ่ายวิศวกรรมบริการ ผู้ทำงานกับตลาดสายเนตรในการพัฒนาติดตั้งระบบบำบัดน้ำ เล่าว่า “เราเริ่มจากการลงพื้นที่เพื่อพูดคุยกับตลาดสดในกรุงเทพมหานครหลายแห่ง และที่ตลาดสายเนตรนี้ เป็นหนึ่งในตลาดที่เราได้มาพัฒนาระบบบำบัดน้ำ ซึ่งเริ่มจากการทำความเข้าใจสภาพปัญหา และประเมินความต้องการของตลาด โดยมีทีมวิศวกรและช่างผู้เชี่ยวชาญทำการเก็บตัวอย่างน้ำ ตรวจวัดค่ามาตรฐานต่าง ๆ และออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่และปริมาณการใช้งานของตลาดสายเนตร ที่ต้องคำนึงถึงข้อจำกัดด้านพื้นที่และการใช้งานจริงของตลาด หน้างานเราพบว่ามีพื้นที่จอดรถด้านหลังที่สามารถติดตั้งระบบบำบัดน้ำได้เลย แตกต่างจากบางสถานที่จะมีข้อจำกัดเรื่องการใช้พื้นที่ ซึ่งเราจะออกแบบให้วางระบบใต้ดินได้เช่นกัน”

ผลลัพธ์และความเปลี่ยนแปลง คือ คุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
หลังจากการติดตั้งและใช้งานระบบบำบัดน้ำ ปัญหาน้ำเน่าเสียและกลิ่นรบกวนลดลงอย่างเห็นได้ชัด ระบบระบายน้ำสามารถทำงานได้ดีขึ้น โดยเฉพาะในช่วงฝนตกหนัก น้ำไม่ท่วมขังเหมือนในอดีต ส่งผลให้ผู้ค้าและลูกค้าสามารถใช้พื้นที่ตลาดได้อย่างสะดวกและปลอดภัยมากขึ้น
นอกจากเรื่องกลิ่นและความสะอาดที่ดีขึ้นแล้ว คุณภาพน้ำที่ปล่อยทิ้งสู่สาธารณะยังเป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด และมีบ่อบำบัดที่ถูกต้องตามกฎระเบียบของ กทม. ทำให้ตลาดสายเนตรเป็นตลาดที่ได้มาตรฐาน และที่สำคัญคือ การดูแลหลังการขายที่ บมจ.พรีเมียร์ โพรดักส์ มีทีมเข้ามาเซอร์วิสและให้บริการตลอด เพื่อรักษามาตรฐานของระบบบำบัดน้ำให้กับชุมชนได้มีคุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืน

“เราไม่ได้ติดตั้งแล้วจบไป เรามีเรื่องงานเซอร์วิสหรือดูแลหลังการขาย ทุก 3 เดือน เราเข้ามาเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อส่งวิเคราะห์ค่ามาตรฐาน ตรวจเช็คการทำงานของอุปกรณ์ หากมีปัญหาหรือชำรุดเขาก็ส่งทีมเข้ามาดูแล เพื่อรักษาคุณภาพของการบำบัดน้ำให้เป็นไปตามมาตรฐาน”- คุณฉันท์ชนิต เล่าถึงกระบวนการดูแลหลังการขายที่เราพร้อมให้บริการกับลูกค้าต่อเนื่อง
จากการเปลี่ยนแปลงทั้งหมด ผู้ที่ได้รับประโยชน์โดยตรงคือชุมชนและประชาชนที่มาใช้บริการตลาดสดแห่งนี้ ซึ่งต่างกล่าวเป็นเสียงเดียวกันว่า หลังจากติดตั้งระบบบำบัดน้ำ ตลาดมีความสะอาดมากขึ้น และเจ้าของตลาดก็มีการดูแลทำความสะอาดพื้นที่อย่างสม่ำเสมอ ไม่มีน้ำขัง และแม้ในช่วงฝนตกก็ไม่เกิดน้ำท่วม ทำให้สามารถมาจับจ่ายใช้สอยได้อย่างสะดวก ปลอดภัย และมั่นใจมากยิ่งขึ้น
โครงการตลาดสีขาวของบมจ. พรีเมียร์ โพรดักส์นี้จึงไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาน้ำเสียเฉพาะพื้นที่ แต่เป็นต้นแบบของการนำความเชี่ยวชาญด้านการจัดการน้ำของภาคธุรกิจ มาผสานกับความร่วมมือของชุมชน หน่วยงานท้องถิ่น และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในห่วงโซ่ตลาดสด เพื่อยกระดับตลาดสู่ “ตลาดยุคใหม่ ใส่ใจสิ่งแวดล้อม” และขยายผลสู่การพัฒนาเมืองในระยะยาว ที่สามารถต่อยอดและขยายผลได้จริง จากการมีส่วนร่วมของผู้ประกอบการตลาด ผู้ค้า หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรภาคเอกชน ที่ต้องการยกระดับคุณภาพสิ่งแวดล้อม สุขอนามัย และคุณภาพชีวิตของชุมชนอย่างเป็นระบบ
ตลาดสดหรือสถานประกอบการที่สนใจปรับปรุงพัฒนาระบบบำบัดน้ำ สามารถติดต่อเพื่อขอคำปรึกษา ความรู้ หรือร่วมพัฒนาโครงการกับ บมจ.พรีเมียร์โพรดักส์ ที่พร้อมเข้าไปประเมินปัญหาน้ำเสียในพื้นที่ เพื่อร่วมออกแบบระบบจัดการที่เหมาะสม ไปจนถึงการพัฒนาตลาดต้นแบบในพื้นที่ของตน และ เพื่อขับเคลื่อนตลาดสดและชุมชนให้เติบโตอย่างยั่งยืนไปด้วยกัน