เปิดพื้นที่เรียนรู้ธรรมชาติ สร้างเยาวชนรุ่นใหม่
เติบโตไปพร้อมชุมชนอย่างยั่งยืน

การเรียนรู้เรื่องธรรมชาติ เกิดขึ้นได้เมื่อเยาวชนได้ออกไปเห็นของจริง ตั้งคำถามกับสิ่งที่พบ ลงมือทำ และค้นพบด้วยตัวเองว่า พวกเขาสามารถมีส่วนร่วมในการดูแลทรัพยากรและชุมชนรอบตัวได้อย่างไร

มูลนิธิเอ็นไลฟ ให้ความสำคัญ โดยทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในแต่ละพื้นที่ สร้าง “พื้นที่เรียนรู้” ให้เยาวชนได้เชื่อมโยงเข้ากับธรรมชาติและชุมชน ผ่านประสบการณ์จริง ตั้งแต่การเรียนรู้เรื่องทะเล พะยูน และระบบนิเวศชายฝั่ง ไปจนถึงการเรียนรู้ธรรมชาติบนบก การจัดการขยะ และการสื่อสารเรื่องการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

เริ่มต้นจากพื้นที่เรียนรู้อย่าง โครงการ Learning Design Challenge การประกวดออกแบบการเรียนรู้ ที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้ตั้งแต่การทำความเข้าใจโจทย์การอนุรักษ์ ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับพะยูน หญ้าทะเล และระบบนิเวศชายฝั่ง ไปจนถึงการวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมาย ออกแบบกิจกรรมและเครื่องมือ พัฒนาต้นแบบ และนำเสนอแนวคิดต่อคณะกรรมการ

สิ่งที่เกิดขึ้นจึงไม่ได้จบลงเพียงการแข่งขัน เพราะทีมผู้ชนะเลิศได้นำผลงานไปใช้จริงใน ค่ายอนุรักษ์พะยูนและหญ้าทะเลเพื่อถ่ายทอดเรื่องราวของทะเลในรูปแบบที่เข้าถึงง่ายสำหรับเยาวชน

และอีกหนึ่งพื้นที่สำคัญคือ “นักดำน้ำรุ่นใหม่ หัวใจรักษ์ทะเล (Sea School)” ที่ได้เริ่มต้นตั้งแต่ปี 2568 โดยเปิดโอกาสให้เยาวชนในพื้นที่ได้เรียนรู้ทักษะการดำน้ำที่สามารถต่อยอดสู่เส้นทางอาชีพ ควบคู่กับการเรียนรู้เรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล

สำหรับ Sea School รุ่นที่ 2 ในปีนี้ ได้พัฒนากระบวนการเรียนรู้ให้เข้มข้นขึ้น ตั้งแต่ Snorkeling, Scuba Diving ไปจนถึงหลักสูตร Open Water พร้อมกิจกรรมที่เชื่อมโยงทักษะการดำน้ำเข้ากับการเรียนรู้และการดูแลทรัพยากรทางทะเล

ขณะที่การเรียนรู้ยังขยายไปสู่โลกออนไลน์ ผ่านพื้นที่ “ทะเลไอ่ไหร่” ซึ่งมูลนิธิเอ็นไลฟร่วมกับทีมคนจริงไม่นิ่งดูดาย จากกลุ่มบริษัทพรีเมียร์ จัดกิจกรรมที่โรงเรียนพระราชทานบ้านเกาะพีพี และชวนเยาวชนสำรวจ บันทึก และแบ่งปันเรื่องราวธรรมชาติและทรัพยากรในพื้นที่ผ่านกลุ่ม Facebook แบบปิด เพื่อให้เยาวชนได้ถ่ายทอดมุมมองเกี่ยวกับทะเลในแบบของตัวเอง

ส่วนที่ไร่เลย์ จังหวัดกระบี่ เยาวชนได้เรียนรู้ผ่านกิจกรรม “ไร่เลย์บ้านฉันจูเนียร์” ที่เปิดพื้นที่ให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5–6 โรงเรียนบ้านไสไทย ได้สำรวจธรรมชาติและระบบนิเวศของพื้นที่อ่าวไร่เลย์–แหลมพระนาง ภายใต้ธีม “สัตว์มหัศจรรย์ไร่เลย์”

พาไปรู้จักธรรมชาติและเรื่องราวทางธรณีวิทยา เรียนรู้ระบบนิเวศป่าชายเลน ทำความเข้าใจความหลากหลายทางชีวภาพและความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับระบบนิเวศ

นอกจากธรรมชาติแล้ว เด็ก ๆ ยังได้เรียนรู้เรื่องการจัดการขยะ ตั้งแต่การรู้จักประเภทของขยะ การคัดแยก ไปจนถึงแนวทางการนำพลาสติกกลับมาใช้ประโยชน์และรีไซเคิลเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่า รวมถึงได้ฝึกทำคลิปวิดีโอเพื่อบอกเล่าความสวยงาม คุณค่า และเรื่องราวของ “ไร่เลย์บ้านฉัน” ผ่านมุมมองของพวกเขาเอง

กิจกรรมเหล่านี้สะท้อนแนวคิดเดียวกันว่า การสร้างความเข้าใจเรื่องธรรมชาติอาจเริ่มต้นจากการเปิดโอกาสให้เยาวชนได้สัมผัส เรียนรู้ และลงมือทำด้วยตัวเอง

เมื่อได้รู้จักธรรมชาติมากขึ้น ก็เกิดความเข้าใจ เห็นคุณค่า และนำไปสู่ความรักและหวงแหนทรัพยากรในพื้นที่ พร้อมกับมองเห็นบทบาทของตัวเองในการมีส่วนร่วมดูแลชุมชนและสิ่งแวดล้อม เห็นคุณค่าของทรัพยากร และพร้อมเติบโตไปพร้อมกับ ธรรมชาติ ชุมชน และผู้คนอย่างยั่งยืน